Υπ. Καθηγήτρια: Δ. Μαυρίδου
Στους χώρους της Βίλας Καπαντζή (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης), και του Βυζαντινού Μουσείου Θεσσαλονίκης ξεναγήθηκε ομάδα μαθητών της β΄ γυμνασίου του σχολείου μας, η οποία συμμετέχει σε εργασία σχετική με θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς και τοπικής ιστορίας.
Οι μαθητές, τους οποίους συνόδευσαν οι καθηγητές τους κ. Δ. Μαυρίδου και Μ. Ιωαννίδης, είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά την αρχιτεκτονική και την ιστορία της έπαυλης Καπαντζή με τη βοήθεια του εξειδικευμένου προσωπικού του Μορφωτικού Ιδρύματος.
Το κτίριο του Πολιτιστικού Κέντρου Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ, από τα ελάχιστα σωζόμενα λαμπρά οικοδομήματα του τέλους του 19ου αιώνα στη πόλη, με την πλούσια ιστορία του αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά νεότερα μνημεία της Θεσσαλονίκης. Διασώζει όχι μόνο μια ζωντανή εικόνα της άλλοτε Συνοικίας των Εξοχών αλλά και ένα κομμάτι της νεότερης ιστορίας της πόλης.
Σε αυτό εγκαταστάθηκε το 1912, μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, ο πρίγκιπας Νικόλαος, ο πρώτος στρατιωτικός διοικητής της πόλης. Το 1917, η Βίλα Καπαντζή γνώρισε την πιο δοξασμένη της περίοδο, αφού εγκαταστάθηκε σ’ αυτήν ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος, επικεφαλής προσωρινής κυβέρνησης με έδρα τη Θεσσαλονίκη, σε μια περίοδο κρίσιμη για την Ελλάδα. Στο διάστημα 1918-1922 το κτίριο χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία των οικογενειών Καπαντζή και Κοέν. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και μέχρι το 1928, στα δωμάτια του κτιρίου στεγάστηκαν προσφυγικές οικογένειες, ενώ το 1928 το κτίριο περιήλθε στην ιδιοκτησία της Εθνικής Τράπεζας, σαν ανταλλάξιμη περιουσία.
Στους εκθεσιακούς χώρους της έπαυλης φιλοξενείται επίσης στην έκθεση «Χαίρε, ω φιλτάτη Συρία! – φωτογραφίες του Θεόφιλου Προδρόμου από έναν κόσμο οριστικά χαμένο». Με τον φακό του Θ. Προδρόμου και τα κείμενα της ιστορικού Μ. Κορομηλά ξεδιπλώνεται ένας κόσμος, βαθειά πολιτισμένος και ιδιαίτερα οικείος στην ιστορική μνήμη του ελληνισμού. Στόχος είναι να κινητοποιηθούν οι μηχανισμοί της μνήμης, ανακαλώντας όχι μόνο τα χίλια χρόνια της ελληνιστικής, ελληνορωμαϊκής και βυζαντινής ιστορίας του τόπου, αλλά επίσης τους δεσμούς και τις επιρροές μεταξύ ελληνικού και συριακού πολιτισμού από την εποχή του Χαλκού έως σήμερα.
Στη συνέχεια η ομάδα των μαθητών περιηγήθηκε στους χώρους του Βυζαντινού Μουσείου Θεσσαλονίκης,όπου παρουσιάζεται η μόνιμη έκθεση, η οποία περιλαμβάνει 2.900 αντικείμενα, οργανωμένα σε εκθεσιακές ενότητες που διηγούνται με χρονολογική σειρά «μικρές ιστορίες» και παρουσιάζουν πτυχές της τέχνης και του πολιτισμού του Βυζαντίου, από το όριο του με την ύστερη αρχαιότητα (3ος- 4ος μ.Χ. αι) έως την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) αλλά και επιβιώσεις αυτού του πολιτισμού στους χρόνους μετά την Άλωση, έως το 19ο αιώνα. Οι μαθητές εντυπωσιάσθηκαν από την ποικιλία των εκθεμάτων, που περιλαμβάνουν τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, εικόνες, μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη, ολόκληρους αποσπασμένους παλαιοχριστιανικούς τάφους με τις τοιχογραφίες τους, πολύτιμα εκκλησιαστικά σκεύη, είδη προσωπικού στολισμού, αλλά και ταπεινά αντικείμενα καθημερινής χρήσης και εργαλεία διαφόρων επαγγελματιών, που παρουσιάζουν όψεις της ζωής στο Βυζάντιο, από την οργάνωση της θρησκευτικής και κοινωνικής ζωής, την καλλιτεχνική και πνευματική παραγωγή έως τον ιδιωτικό βίο και τις δραστηριότητες των ανθρώπων.