Υπ. Καθηγητές: Ν.Λιλιοπούλου
Συν. Καθηγητές: Δ.Μαυρίδου, Δ.Τσιόκας
Μαθητές της β’ και γ’ Γυμνασίου του Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης επισκέφτηκαν την Παρασκευή 9 Μαΐου το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης στη Μονή Λαζαριστών όπου προβάλλεται η έκθεση με τίτλο: «ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ- Επιλογή έργων από τη συλλογή Κωστάκη» καθώς και έκθεση αφιερωμένη στην Ναυσικά Πάστρα (1921- 2011). Πιο συγκεκριμένα:
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ- Επιλογή έργων από τη συλλογή Κωστάκη.
Οι γυναίκες δημιουργοί στα χρόνια της ρωσικής πρωτοπορίας (1910-1930) ήταν τόσες όσοι και οι άντρες συνάδελφοί τους, γεγονός που δεν παρατηρείται αντίστοιχα στις ευρωπαϊκές πρωτοπορίες. Όλα τα κινήματα της ρωσικής πρωτοπορίας από τον κυβοφουτουρισμό ως τον κονστρουκτιβισμό εκπροσωπούνταν στην πρώτη γραμμή από γυναίκες δημιουργούς που συνέβαλαν στην διαμόρφωση μιας νέας αισθητικής που άλλαξε τον κόσμο. Η δυναμική παρουσία της γυναίκας στη Ρωσία σε όλους τους τομείς της τέχνης και της επιστήμης κατά τις δεκαετίες 1910-30 αποδεικνύει ότι, εκτός από τις καλλιτεχνικές πρωτοπορίες, υπήρχε και μια πρωτοπορία στον χώρο των διεκδικήσεων για την κοινωνική ισότητα.
Η Γιελένα Γκουρό άνοιξε τον δρόμο για την “οργανική κατεύθυνση στην τέχνη”. Αντιμετώπισε από πολύ νωρίς συνθετικά τις τέχνες, ήταν ποιήτρια και ζωγράφος, εφάρμοσε την “συναισθησία” και μετά τον πρόωρο θάνατό της το 1913, ο σύζυγός της, Μιχαήλ Ματιούσιν δανείστηκε από το έργο της τεχνικές για μια υπερβατική αναπαράσταση της φύσης που βασίζεται στην απόδοση των οργανικών στοιχείων, των χρωμάτων και των ήχων και δημιούργησε την Σχολή Οργανικής Παιδείας ως παράρτημα του Κρατικού Ινστιτούτου Καλλιτεχνικής Παιδείας στο Λένινγκραντ. Μαθητές του ήταν τα αδέλφια Μπορίς , Γιούρι, Ξένια και Μαρία Έντερ. Η Νατάλια Γκοντσαρόβα ήταν σπουδαία ζωγράφος με μεγάλη συνεισφορά στην δημιουργία ενός νέου εικαστικού αλφαβήτου για τον μοντερνισμό που βασίζεται στην αφομοίωση στοιχείων από την λαϊκή παράδοση, τις θρησκευτικές εικόνες και την παιδική ζωγραφική. Η Όλγα Ρόζανοβα υπήρξε πρωτοπόρος στην χρήση του κολλάζ και ήταν από τους πρώτους καλλιτέχνες που εφάρμοσε και χειρίστηκε με πολύ ιδιαίτερες τεχνικές την μη-αντικειμενική ζωγραφική. Η Λιουμπόβ Ποπόβα μαζί με τις φίλες της Ναντιέζντα Ουνταλτσόβα και την Βέρα Πέστελ ανέπτυξε τον “κυβοφουτουρισμό” συνδέοντας τα δύο ευρωπαϊκά κινήματα (τον κυβισμό και τον φουτουρισμό) σε ένα το οποίο απέκτησε δικά του εγγενή χαρακτηριστικά. Η Ποπόβα πέρασε από όλα τα κινήματα της πρωτοπορίας. Μας άφησε εξαιρετικά δείγματα γραφιστικού σχεδιασμού και σχεδιασμού σκηνικών και κοστουμιών. Πέθανε πρόωρα το 1924, πάνω στην άνθηση του κονστρουκτιβιστικού κινήματος του υπήρξε πολύ δραστήριο μέλος στα τελευταία χρόνια της ζωής της. Αξιοσημείωτα είναι και τα σχέδια για σκηνικά και κοστούμια θεατρικών παραστάσεων της Αλεξάντρας Έξτερ. Η Βαρβάρα Μπουμπόβα εγκαταστάθηκε το 1921 στην Ιαπωνία όπου δίδαξε επί 36 χρόνια στο Πανεπιστήμιο του Τόκυο και εφάρμοσε πρωτοποριακές τεχνικές λιθογραφικών αναπαραγωγών.
Η Γιεβγκένια Μαγκαρίλ και η Αντονίνα Σοφρόνοβα ανέπτυξαν μια προσωπική εικαστική γλώσσα μέσα από την αφομοίωση σουπρεματιστικών και κονστρουκτιβιστικών τεχνικών. Η Βαρβάρα Στεπάνοβα και η Βαλεντίνα Κουλάγκινα εργάστηκαν μαζί με τους σύζύγους τους Αλεξάντρ Ρότσενκο και Γκούσταβ Κλούτσις στη δημιουργία κολάζ, φωτομοντάζ και λιθογραφικών αναπαραγωγών εξελίσσοντας σημαντικά την τέχνη του γραφιστικού σχεδιασμού.
“Ναυσικά Πάστρα 1921-2011. Αναδρομική έκθεση: τα σχέδια, τα γλυπτά και τα θεωρητικά κείμενα”.
Η εργασία της Ναυσικάς Πάστρα στο διάστημα τριάντα περίπου χρόνων από τα πρώτα της μαθηματικά γλυπτά της δεκαετίας 1960, χαρακτηρίζεται από τη συστηματική και έμμονη επεξεργασία ενός συγκεκριμένου και του ίδιου πάντοτε προβλήματος το οποίο είναι η συνεχής μεταβλητότητα του χώρου. Αυτή προκύπτει στο έργο της ως μια μορφή που τροποποιείται συνεχώς από την εκάστοτε μεταβολή των διαφορετικών συσχετισμών των οργανώσεων του ίδιου του χώρου, μεταξύ τους. Οι συσχετισμοί αλλάζουν, οι μορφές επίσης αλλάζουν, αλλά το σύστημα των σχέσεων παραμένει το ίδιο. Προέκυψαν γλυπτά, τα οποία ήταν ταυτόχρονα οι υλοποιημένες αναλύσεις της εκάστοτε φάσης κάθε προβλήματος.
Το έργο της Πάστρα εμφανίζεται ως μια συνεχής ανάλυση και διατύπωση της μεθόδου και του ιδιώματός της. Έργα της έχουν αποκτηθεί από το Ελληνικό και από το Γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού, την Εθνική Πινακοθήκη, το ΄Ιδρυμα Ζωής και Γιάννη Σπυρόπουλου, το Μουσείο Γουλανδρή της Άνδρου, το Τελλόγλειο ΄Ιδρυμα Θεσσαλονίκης, τo Μουσείo της Helm (Πολωνία), τη Συλλογή C. Ruppert, Constructivist art in Europe after 1945 (Municipal Art Gallery Würzburg, Γερμανία), το Museum of Modern Art του Hünfeld (Γερμανία), το Mondriaanhuis Art Foundation, Amersfoort (Ολλανδία), τη Συλλογή Εμφιετζόγλου, το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης -και άλλους δημόσιους θεσμούς και φορείς. Υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμός δημοσιεύσεων για την εργασία της στον ελληνικό και ευρωπαϊκό, γενικό και ειδικευμένο Τύπο.
