Ο κύκλος του νερού - Ιδιότητες του νερού

ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Το μόριο του νερού αποτελείται από δύο άτομα υδρογόνου και ένα άτομο οξυγόνου.

Το νερό (Η2Ο) είναι η βασικότερη αλλά και πιο διαδεδομένη χημική ένωση στον πλανήτη. Αποτελεί βασικό και κυρίαρχο συστατικό όλων των έμβιων οργανισμών της Γης και την απαραίτητη προϋπόθεση για την επιβίωσή τους. Ο ρόλος του είναι καθοριστικός για τη διατήρηση της ισορροπίας του γήινου οικοσυστήματος. Στον πλανήτη μας απαντάται και στις τρεις του μορφές (στερεό, υγρό, αέριο). Διακρίνεται από πληθώρα όχι μόνο φυσικών, αλλά και χημικών ιδιοτήτων, οι οποίες οφείλονται στη μοριακή του δομή και στον τρόπο σύνδεσης μεταξύ των ατόμων που το αποτελούν. Ο βιολογικός του ρόλος ανάγεται στο γεγονός ότι αποτελεί και βασικό συστατικό των κυττάρων, τα οποία συγκροτούν τον κάθε ζωντανό οργανισμό, ζωικό ή φυτικό. Ταυτόχρονα, η δυνατότητα ανακύκλωσής του (κύκλος του νερού) μέσω αδιάλειπτων μετατροπών μεταξύ των τριών μορφών του εξηγεί τη μεγάλη σημασία του, γι’ αυτό και η έλλειψή του προκαλεί σοβαρά προβλήματα.

Καταστάσεις

 

 

Το νερό είναι υγρό, διαυγές, άχρωμο σε λεπτά στρώματα, κυανίζον σε μεγάλους όγκους. Η καθαρή ουσία είναι άγευστη.

Το πόσιμο νερό πρέπει να είναι διαυγές, άχρωμο, άοσμο, δροσερό (θερμοκρασίας 7 - 11 βαθμών Κελσίου). Πρέπει να περιέχει μικρή ποσότητα ανόργανων αλάτων, γιατί το καθαρό νερό χωρίς διαλυμένα άλατα είναι βλαβερό για τον οργανισμό. Γι' αυτόν ακριβώς το λόγο τα θαλασσινά ψάρια πεθαίνουν όταν μεταφερθούν σε γλυκό νερό και ψάρια του γλυκού νερού πεθαίνουν αμέσως μόλις τοποθετηθούν μέσα σε αποσταγμένο νερό, γιατί καταστρέφονται τα ερυθρά αιμοσφαίρια. Το πόσιμο νερό περιέχει διαλυμένο οξυγόνο, άζωτο, διοξείδιο του άνθρακα, ελάχιστα ίχνη οργανικών ουσιών, καθώς και ίχνη φυτικών μικροοργανισμών.

Η πυκνότητα του νερού είναι διαφορετική σε διάφορες θερμοκρασίες, με μέγιστη στους 4°C.

Το νερό σε στερεή κατάσταση έχει μικρότερη πυκνότητα απ' ό,τι στην υγρή. Ο όγκος μιας συγκεκριμένης ποσότητας νερού αυξάνεται κατά την ψύξη, γιατί η μοριακή δομή του πάγου στηρίζεται στους δεσμούς υδρογόνου, οι οποίοι συγκρατούν τα μόρια σε θέσεις με αρκετά κενά μεταξύ τους. Αυτό έχει μεγάλη σημασία για τη ζωή στον πλανήτη μας: Οι πάγοι επιπλέουν στο νερό και δρουν ως μονωτικά, εμποδίζοντας το νερό που βρίσκεται από κάτω να παγώσει, μ' όλες τις ευεργετικές συνέπειες στη ζωή του υδρόβιου κόσμου. Χωρίς την "ανωμαλία" αυτή της πυκνότητας του νερού, η ζωή στον πλανήτη μας δε θα υπήρχε, τουλάχιστον με τη σημερινή της μορφή, εξαιτίας της βαθμιαίας ψύξης του νερού της επιφάνειας της Γης.

Η ιδιορρυθμία της πυκνότητας του νερού είναι επίσης και η αιτία της αποσάθρωσης των βράχων. Το νερό που εισέρχεται στις ρωγμές των βράχων στερεοποιείται κατά τη διάρκεια του χειμώνα και προκαλεί την αποσάθρωσή τους. Ακόμα, το σπάσιμο των σωλήνων διανομής του νερού κατά το χειμώνα οφείλεται στην αύξηση του όγκου του νερού κατά τη μετάβαση από την υγρή στη στερεή κατάσταση. Η ανωμαλία αυτή διαρκεί μέχρι τους 4 °C περίπου και έπειτα η συμπεριφορά είναι η γνωστή, όταν η θερμοκρασία αυξάνεται, αυξάνεται και ο όγκος.

 

ΟΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Ο χημικός τύπος του νερού είναι H2O.

Το νερό χαρακτηρίζεται ως ο «παγκόσμιος διαλύτης».

Το νερό έχει ποικίλη χημική δράση. Σχηματίζει "ενώσεις διά προσθήκης" με πολλά άλατα, καθώς και με πολλά μόρια άλλων ουσιών. Οι ενώσεις αυτές ονομάζονται ένυδρες ενώσεις.

Άλλος σημαντικός τύπος αντίδρασης του νερού είναι η υδρόλυση (διάσπαση ενώσεων με τη βοήθεια νερού).

Το νερό επιτελεί αντιδράσεις οξειδοαναγωγής, όπου δρα άλλοτε ως οξειδωτικό και άλλοτε ως αναγωγικό μέσο.

Το νερό είναι καλός αγωγός του ηλεκτρισμού, ενώ το καθαρό νερό είναι μονωτής.

Όταν το νερό περιέχει μεγάλη ποσότητα διαλυμένων αλάτων, λέγεται σκληρό νερό. Το σκληρό νερό είναι ακατάλληλο για την πλύση με σαπούνι, αφού σχηματίζονται σ' αυτό αδιάλυτοι σάπωνες που δεν έχουν καμία απορρυπαντική ικανότητα και επιπλέον δε σχηματίζεται καθόλου αφρός σαπουνιού.

 

ΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ «ΕΛΙΞΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΖΩΗΣ»

Κάθε γιατρός θα μας το επιβεβαιώσει και κάθε διατροφολόγος θα μας το προτείνει : « Πίνετε άφθονο νερό επειδή κάνε καλό στον οργανισμό σας» . Και αν ακόμη αναρωτιέστε για ποιο λόγο κάνει τόσο καλό, δεν έχετε παρά να δείτε την ακόλουθη λίστα για να πειστείτε.

Το νερό μας βοηθάει να είμαστε πιο αδύνατοι

Αν προσπαθούμε να χάσουμε βάρος, το νερό αυξάνει τον μεταβολισμό μας, ειδικά αν είναι παγωμένο και μας βοηθάει να νιώθουμε περισσότερο πλήρεις, περιορίζοντας το αίσθημα της πείνας. Το παγωμένο νερό υποχρεώνει τον οργανισμό μας να κάψει περισσότερο θερμίδες για να ζεσταθεί. Αντικαταστήστε τα διάφορα ποτά με πολλές θερμίδες που ίσως καταναλώνουμε μέσα στη μέρα με μερικά ποτήρια νερό (8-10).

 

Το νερό μας γεμίζει ενέργεια

Αν αισθανόμαστε αδύναμοι και εξαντλημένοι, μπορεί να έχουμε συμπτώματα αφυδάτωσης. Η σωστή ποσότητα νερού θα βοηθήσει την καρδιά μας να στέλνει πιο αποτελεσματικά το αίμα μας στα όργανα και τον εγκέφαλό μας. Επίσης, μπορεί να βοηθήσει στη μεταφορά οξυγόνου και άλλων απαραίτητων θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα μας.

Το νερό μειώνει τα επίπεδα στρες στον οργανισμό

Περίπου το 70-80% των ιστών του εγκεφάλου μας αποτελείται από νερό. Αν είμαστε αφυδατωμένοι, τότε ανεβάζουμε το στρες στον εγκέφαλο και το σώμα μας. Να θυμάστε ότι αν νιώθετε δίψα, τότε είστε ήδη αφυδατωμένοι σε κάποιο ποσοστό. Για να μειώσουμε το στρες, προσπαθούμε να έχουμε πάντα μαζί μας λίγο νερό.

Το νερό βοηθάει στην ανάπτυξη των μυών

Βοηθάει το σώμα μας να μην έχει κράμπες στους μυς όταν ασκούμαστε, ενώ ταυτόχρονα λιπαίνει τις αρθρώσεις.

 

Το νερό θρέφει την επιδερμίδα

Οι λεπτές γραμμές και οι ρυτίδες στο πρόσωπο είναι πιο έντονες, όταν είμαστε αφυδατωμένοι. Το νερό λειτουργεί σ΄αυτή την περίπτωση ως καλλυντικό ομορφιάς. Όταν πίνουμε νερό ενυδατώνονται τα κύτταρα της επιδερμίδας και φαινόμαστε νεότεροι. Επίσης, απομακρύνει τις βλαβερές ουσίες από το αίμα.

Το νερό βοηθάει το πεπτικό μας σύστημα

Μαζί με τις ίνες που παίρνουμε από τις τροφές, το νερό παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη σωστή λειτουργία του πεπτικού μας συστήματος.

Το νερό μειώνει την εμφάνιση πετρών στα νεφρά

Ένας από τους λόγους που τα κρούσματα για πέτρες στα νεφρά αυξάνονται τα τελευταία χρόνια είναι επειδή οι άνθρωποι δεν πίνουν αρκετό νερό. Το νερό διαλύει τα άλατα και τα μέταλλα, τα οποία δημιουργούν τους σκληρούς κρυστάλλους που είναι γνωστοί ως «πέτρα» στα νεφρά.

 

Από το 1992,η 22η Μαρτίου κάθε έτους έχει καθιερωθεί από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως παγκόσμια ημέρα για το νερό.

 

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Κάνει κύκλους το νερό ; H έννοια «κύκλος του νερού» χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει το συνεχές και χωρίς καθορισμένη αρχή και τέλος ταξίδι του.

Ο κύκλος του νερού ή αλλιώς υδρολογικός κύκλος περιγράφει την παρουσία και κυκλοφορία του νερού στην επιφάνεια της Γης, καθώς και πάνω και κάτω απ’ αυτή. Το νερό της Γης είναι πάντοτε σε κίνηση από τον ουρανό προς τη γη και μετά πάλι πίσω στον ουρανό, και πάντα σε αλλαγή από την υγρή μορφή στην αέρια ή στη στερεή και αντίστροφα.

Ο κύκλος του νερού λειτουργεί εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια. Η ζωή στη Γη εξαρτάται απ’ αυτόν, ενώ οποιαδήποτε περιβαλλοντική επιβάρυνση δέχεται το νερό κατά την πορεία του έχει επιπτώσεις στον ίδιο τον κύκλο της ζωής.

Ο υδρολογικός κύκλος, σε κλίμακα υδρογείου, μπορεί να θεωρηθεί ως το αποτέλεσμα μιας γιγαντιαίας διαδικασίας απόσταξης που εκτυλίσσεται πάνω απ’ όλη τη Γη. Το σύνολο σχεδόν της ενέργειας που κατευθύνει τον κύκλο του νερού προέρχεται από τον Ήλιο.

Στα φυσικά φαινόμενα που περιγράφει ο υδρολογικός κύκλος, το νερό εμφανίζεται και με τις τρεις μορφές του• ως αέριο με τη μορφή των υδρατμών όταν οδηγείται από την επιφάνεια της Γης στην ατμόσφαιρα, ως υγρό με τη μορφή βροχής όταν επιστρέφει στην επιφάνεια της Γης, ή ως στερεό με τη μορφή χιονιού, χαλάζιου.

Ο κύκλος του νερού είναι σταθερός και τα ολικά κατακρημνίσματα (βροχή, χιόνι, χαλάζι) εξισορροπούνται από την ολική εξάτμιση. Παρόλο που υπάρχει μια ανισορροπία προς όφελος των κατακρημνισμάτων που πέφτουν στην ξηρά, η εξάτμιση από τους ωκεανούς είναι μεγαλύτερη και η εξισορρόπηση γίνεται μέσω της επιφανειακής απορροής του νερού από την ξηρά προς τη θάλασσα. Μ' αυτόν τον τρόπο, ενέργεια συνεχώς ανταλλάσσεται μεταξύ της ατμόσφαιρας και της επιφάνειας της Γης, δημιουργώντας ένα συνεχή κύκλο κυκλοφορίας του νερού.

Το νερό φεύγει σταθερά από τη Γη προς την ατμόσφαιρα με δύο βασικές διεργασίες:

    (α) την εξάτμιση του νερού των θαλασσών, των λιμνών, των ποταμών, των πάγων, του χιονιού, του εδάφους κ.λπ.

    (β) την εξάτμιση και τη διαπνοή της ζωντανής ύλης.

Πιο αναλυτικά, είναι βολικό να ξεκινήσει κανείς την εξέτασή του από την εξάτμιση του νερού. Εξάτμιση είναι η διεργασία κατά την οποία το νερό από υγρό γίνεται αέριο (υδρατμός). Ο ήλιος, που κινεί τον κύκλο του νερού, θερμαίνοντας το νερό της θάλασσας το εξατμίζει και αυτό ανυψώνεται με τη μορφή ατμού στον αέρα. Νερό εξατμίζεται ακόμα από τις λίμνες, τα ποτάμια και το έδαφος.

Με την επίδραση της ηλιακής θερμότητας το νερό των θαλασσών, των λιμνών και των ποταμών εξατμίζεται και φτάνει στην ατμόσφαιρα με τη μορφή υδρατμών.

Έτσι δημιουργούνται τα σύννεφα. Εκεί, όταν βρεθούν τα σύννεφα σε χαμηλές θερμοκρασίες, οι υδρατμοί ψύχονται, υγροποιούνται και λόγω βαρύτητας πέφτουν στη γη με τη μορφή βροχής, χιονιού ή χαλαζιού. Ουσιαστικά, ένα μέρος των υδρατμών ψύχεται, συμπυκνώνεται σε σύννεφα και επιστρέφει στην επιφάνεια της Γης με τη μορφή βροχής, υγρασίας, χιονιού, χαλάζιου.

Πού πηγαίνει αυτό το νερό; Ένα κλάσμα τροφοδοτεί τα επιφανειακά νερά (ωκεανούς, λίμνες, ποτάμια). Ένα άλλο κλάσμα συγκρατείται από το χώμα, απ' όπου είτε εξατμίζεται σιγά-σιγά, είτε χρησιμοποιείται από τα φυτά, τα οποία εξατμίζουν ένα μέρος μέσω της διαπνοής, ή τροφοδοτεί τα υπόγεια νερά. Και τέλος ένα κλάσμα απορρέει επιφανειακά από το έδαφος στα ποτάμια, τις λίμνες και τους ωκεανούς.

Ένα μέρος από το νερό των κατακρημνισμάτων (βροχή, χιόνι, κτλ.) διαπερνά το έδαφος σχηματίζοντας το υπόγειο νερό σε διάφορες ζώνες (το νερό χρησιμοποιείται από τα φυτά).

Το νερό έπειτα εξατμίζεται πάλι από τα ποτάμια και τις λίμνες και έτσι ξαναρχίζει ο κύκλος του νερού από την αρχή.

 

Ο κύκλος του νερού - Βίντεο 1ο

           

 

 

Ο κύκλος του νερού - Βίντεο 2ο

           

 

 

Ο κύκλος του νερού - Βίντεο 3ο

           

 

 

Ο κύκλος του νερού - Βίντεο 4ο